ऋग्वेदRigveda

10.134.6

दी॒र्घं ह्य॑ङ्कु॒शं य॑था॒ शक्तिं॒ बिभ॑र्षि मन्तुमः ।पूर्वे॑ण मघवन्प॒दाजो व॒यां यथा॑ यमो दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत्

dīrghaṃ hyaṅkuśaṃ yathā śaktiṃ bibharṣi mantumaḥ | pūrveṇa maghavanpadājo vayāṃ yathā yamo devī janitryajījanadbhadrā janitryajījanat

ऋषिRishi,१-६ (पूर्वार्धस्य) मान्धाता यौवनाश्वः,६ (उत्तरार्धस्य) ७ गोधा ऋषिकादेवताDevataइन्द्रःछन्दMetreमहापंक्तिः

हिन्दी भावार्थHindi meaningAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: कमconfidence: low

हे मननशील इन्द्र, तुम अपनी शक्ति को लम्बे अंकुश की तरह धारण करते हो। हे मघवन्, जैसे बकरा अपने अगले पैर से डाली को झुका लेता है, वैसे ही तुम (हमारे लिए सम्पदा) खींच लो — दिव्य जननी ने तुझे जन्म दिया, कल्याणकारिणी जननी ने जन्म दिया।

टिप्पणी:Note: 'अजो वयां यथा यमो' की उपमा पर मतभेद है; अधिकांश इसे बकरे के अगले पैर से शाखा झुकाने का चित्र मानते हैं, और वाक्य में कर्म (क्या खींचना है) अध्याहार से लिया जाता है।

आधुनिक अंग्रेज़ीEnglishAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: कमconfidence: low

Thoughtful one, you carry your spear like a long hook. Generous one, you hold it down with your forefoot, as a goat holds down a branch. The goddess, your mother, gave birth to you; your fortunate mother gave birth to you.

टिप्पणी:Note: Obscure. 'Śakti' may mean 'spear' or 'power'. The goat image, a goat pulling down a branch with its forefoot to browse, is generally accepted, but it is unclear exactly what Indra holds down. 'Yamaḥ' is taken here as 'you hold'.

ऐतिहासिक अनुवादHistorical translation · Ralph T. H. Griffith, 1896

Thou bearest in thine hand a lance like a long hook, great Counsellor! As with his foremost foot a goat, draw down the branch, O Maghavan.

The Hymns of the Rigveda, 2nd ed. (1896) — सार्वजनिक (public domain), Wikisource से। 1896 की अंग्रेज़ी।The Hymns of the Rigveda, 2nd ed. (1896) — public domain, via Wikisource. The English of 1896.

स्रोत:Source: शाकल शाखाShakala recension — sanskritdocuments.org (r01–r10). personal study and research only, not for commercial use. भावार्थ AI से बना है और समीक्षा बाकी है।The meaning is AI-generated and awaits review. सुधार सुझाएँSuggest a correction