अथर्ववेदAtharvaveda

6.98.3

प्राच्या दिशस् त्वम् इन्द्रासि राजोतोदीच्या दिशो वृत्रहन् छत्रुहो ऽसि ।यत्र यन्ति स्रोत्यास् तज् जितं ते दक्षिणतो वृषभ एषि हव्यः

prā́cyā diśás tvám indrāsi rā́jotódīcyā diśó vr̥trahan chatruhó 'si | yátra yánti srotyā́s táj jitáṃ te dakṣiṇató vr̥ṣabhá eṣi hávyaḥ

स्वर रोमन पाठ में हैं; देवनागरी पाठ बिना स्वर के है।The svaras are in the Roman text; the Devanagari is unaccented.

हिन्दी भावार्थHindi meaningAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium

हे इन्द्र, तुम पूर्व दिशा के राजा हो, और हे वृत्रहन्, उत्तर दिशा के भी; तुम शत्रुओं का वध करने वाले हो। जहाँ धाराएँ बहकर जाती हैं, वह (प्रदेश) तुमने जीत लिया है; दक्षिण में तुम आह्वान योग्य वृषभ बनकर जाते हो।

टिप्पणी:Note: 'जहाँ धाराएँ जाती हैं' से सम्भवतः पश्चिम दिशा अभिप्रेत है, ताकि चारों दिशाएँ पूरी हों — यह व्याख्याकारों का अनुमान है, मन्त्र में स्पष्ट नहीं। 'दक्षिणतः' का अर्थ 'दक्षिण में' या 'दाहिनी ओर' दोनों हो सकता है।

आधुनिक अंग्रेज़ीEnglishAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium

Indra, you are king of the eastern quarter, and of the northern quarter too, slayer of Vritra; you are the slayer of foes. Where the streams flow, that is won by you; in the south you go as a bull, to be invoked.

टिप्पणी:Note: 'Where the streams flow' is usually taken to mean the west, completing the four quarters, but this is an interpreters' inference, not stated in the text. dakṣiṇataḥ can mean 'in the south' or 'on the right'.

स्रोत:Source: शौनक शाखाShaunaka recension — GRETIL (avs_acu). GRETIL — CC BY-NC-SA 4.0. भावार्थ AI से बना है और समीक्षा बाकी है।The meaning is AI-generated and awaits review. सुधार सुझाएँSuggest a correction