4.7.9.1
अ॒ग्निश्च॑ मे घ॒र्मश्च॑ मेऽ॒र्कश्च॑ मे॒ सूर्य॑श्च मे प्रा॒णश्च॑ मेऽश्वमे॒धश्च॑ मे पृथि॒वी च॒ मेऽदि॑तिश्च मे॒ दिति॑श्च मे॒ द्यौश्च॑ मे॒ शक्व॑रीर॒ङ्गुल॑यो॒ दिश॑श्च मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ता॒मृक्च॑ मे॒ साम॑ च मे॒ स्तोम॑श्च मे॒ यजु॑श्च मे दी॒क्षा च॑ मे॒ तप॑श्च म ऋ॒तुश्च॑ मे व्र॒तं च॑ मेऽहोरा॒त्रयो᳚र्वृ॒ष्ट्या बृ॑हद्रथन्त॒रे च॑ मे य॒ज्ञेन॑ कल्पेताम् दी॒क्षाऽष्टाद॑श च
agniśca me gharmaśca me'rkaśca me sūryaśca me prāṇaśca me'śvamedhaśca me pṛthivī ca me'ditiśca me ditiśca me dyauśca me śakvarīraṅgulayo diśaśca me yajñena kalpantāmṛkca me sāma ca me stomaśca me yajuśca me dīkṣā ca me tapaśca ma ṛtuśca me vrataṃ ca me'horātrayőrvṛṣṭyā bṛhadrathantare ca me yajñena kalpetām dīkṣā'ṣṭādaśa ca
हिन्दी भावार्थHindi meaningAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium
संदर्भ:Context: वसोर्धारा: अग्नि में घी की अविरत धारा डालते हुए
मेरे लिए अग्नि और घर्म, अर्क और सूर्य, प्राण और अश्वमेध, पृथिवी और अदिति, दिति और द्यौ, शक्वरी अंगुलियाँ और दिशाएँ यज्ञ के द्वारा सिद्ध हों। मेरे लिए ऋक् और साम, स्तोम और यजुस्, दीक्षा और तप, ऋतु और व्रत हों; दिन-रात की वर्षा के साथ बृहत् और रथन्तर (साम) मेरे लिए यज्ञ के द्वारा सिद्ध हों।
टिप्पणी:Note: घर्म = प्रवर्ग्य में तपाया गया दूध-पात्र; 'अर्क' का अर्थ यहाँ अनिश्चित है: कुछ इसे अग्नि मानते हैं, कुछ अर्क-स्तोत्र। 'शक्वरीः अङ्गुलयः' अस्पष्ट है: सायण 'शक्वरी' को विशेषण मानकर 'समर्थ अंगुलियाँ' अर्थ करते हैं, जबकि कुछ इसे शक्वरी ऋचाओं से जोड़ते हैं। 'अहोरात्रयोः वृष्ट्या' को कुछ टीकाकार अलग-अलग 'दिन-रात और वर्षा' के रूप में पढ़ते हैं। अन्त का 'दीक्षाऽष्टादश च' पाठ का सूचक-संकेत (अनुक्रमणी) है, मन्त्र का अंश नहीं, इसलिए इसका अनुवाद नहीं किया गया है।
आधुनिक अंग्रेज़ीEnglishAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium
May Agni and the gharma, the arka and the sun, breath and the ashvamedha, the earth and Aditi, Diti and the sky, the shakvari fingers and the directions be mine and be set in order through the sacrifice. May the rik and the saman, the stoma and the yajus, consecration and austerity, season and vow be mine; with the rain of day and night, may the Brihat and Rathantara be mine and be set in order through the sacrifice.
टिप्पणी:Note: Gharma is the heated milk vessel of the Pravargya rite. Arka is uncertain here: some take it as Agni, others as the arka chant. 'Shakvarir angulayah' is obscure: Sayana reads shakvari as an adjective, giving 'capable fingers', while others link it to the Shakvari verses. Some commentators read 'ahoratrayor vrishtya' as separate items, 'day and night, and rain'. The closing 'diksha'shtadasha ca' is a mnemonic index tag (anukramani) and not part of the mantra, so it is left untranslated.
स्रोत:Source: कृष्ण यजुर्वेद — तैत्तिरीय संहिताKrishna Yajurveda — Taittiriya Samhita — sanskritdocuments.org (taittirIyasamhitA). personal study and research only, not for commercial use. भावार्थ AI से बना है और समीक्षा बाकी है।The meaning is AI-generated and awaits review. सुधार सुझाएँSuggest a correction