ऋग्वेदRigveda

5.44.1

तं प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा॑ ज्ये॒ष्ठता॑तिं बर्हि॒षदं॑ स्व॒र्विद॑म् ।प्र॒ती॒ची॒नं वृ॒जनं॑ दोहसे गि॒राशुं जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से

taṃ pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātiṃ barhiṣadaṃ svarvidam | pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase girāśuṃ jayantamanu yāsu vardhase

ऋषिRishiकाश्यपोऽवत्सारः (१० क्षत्र-मनस-एवावद-यजत-सध्रि- अवत्साराः, ११ विश्ववार- यजत- मायी- अवत्साराः, १२ अवत्सरेण सह सदापृण- यजत- बाहुवृक्त- श्रुतवित्-तर्याः, १३ सुतंभरश्च)देवताDevataविश्वे देवाःछन्दMetreजगती

हिन्दी भावार्थHindi meaningAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: कमconfidence: low

उसकी स्तुति प्राचीन रीति से, पूर्वजों की रीति से, सब रीतियों से और इसी रीति से करो — जो सबसे श्रेष्ठ है, बर्हि पर बैठता है और स्वर्ग का ज्ञाता है। सामने आए हुए बल को तू स्तुति से दुहता है, और उस वेगवान् विजयी का गान करता है जिन स्तुतियों में तू बढ़ता है।

टिप्पणी:Note: यह सूक्त ऋग्वेद के सबसे दुर्बोध सूक्तों में गिना जाता है। 'वृजनं दोहसे' का अर्थ सायण 'बल को दुहना' और अन्य 'समूह/मण्डल को प्राप्त करना' लेते हैं; यहाँ अधिक प्रचलित पाठ दिया गया है।

आधुनिक अंग्रेज़ीEnglishAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: कमconfidence: low

As in ancient times, as before, as always and as now, with song you milk him who holds first rank, who sits on the ritual grass and finds the sun: the swift, conquering one, a strength turned toward us, among those (songs?) by which you grow strong.

टिप्पणी:Note: This hymn is usually counted among the most obscure in the Rigveda, and every rendering of it is tentative. The deity of v.1 is uncertain (Sāyaṇa: Indra). It is unclear who 'yāsu' (feminine plural, 'among which/whom') refers to; songs, waters and dawns have all been proposed. 'vṛjanam' may mean 'strength' or 'enclosure'.

स्रोत:Source: शाकल शाखाShakala recension — sanskritdocuments.org (r01–r10). personal study and research only, not for commercial use. भावार्थ AI से बना है और समीक्षा बाकी है।The meaning is AI-generated and awaits review. सुधार सुझाएँSuggest a correction