15.2.3
स उद् अतिष्ठत् स प्रतीचीं दिशम् अनु व्य् अ᳙चलत् ।[१५] तं वैरूपं च वैराजं चापश् च वरुणश् च राजानुव्य᳙चलन् ।[१६] वैरूपाय च वै स वैराजाय चाद्भ्यश् च वरुणाय च राज्ञ आ वृश्चते य एवं विद्वांसं व्रात्यम् उपवदति ।[१७] वैरूपस्य च वै स वैराजस्य चापां च वरुणस्य च राज्ञः प्रियं धाम भवति य एवं वेद ।[१८] तस्य प्रतीच्यां दिशी᳙रा पुंश्चली हसो मागधो विज्ञानं वासो ऽहर् उष्णीषं रात्री केशा हरितौ प्रवर्तौ कल्मलिर् मणिः ।[१९] अहश् च रात्री च परिष्कन्दौ मनो विपथं मातरिश्वा च पवमानश् च विपथवाहौ वातः सारथी रेष्मा प्रतोदः कीर्तिश् च यशश् च पुरःसरौ ।ऐनं कीर्तिर् गछत्य् आ यशो गछति य एवं वेद ॥३॥ [२०]
sá úd atiṣṭhat sá pratī́cīṃ díśam ánu vy àcalat | [15] táṃ vairūpáṃ ca vairājáṃ cā́paś ca váruṇaś ca rā́jānuvyàcalan | [16] vairūpā́ya ca vái sá vairājā́ya cādbhyáś ca váruṇāya ca rā́jña ā́ vr̥ścate yá eváṃ vidvā́ṃsaṃ vrā́tyam upavádati | [17] vairūpásya ca vái sá vairājásya cāpā́ṃ ca váruṇasya ca rā́jñaḥ priyáṃ dhā́ma bhavati yá eváṃ véda | [18] tásya pratī́cyāṃ diśī̀rā́ puṃścalī́ háso māgadhó vijñā́naṃ vā́só 'har uṣṇī́ṣaṃ rā́trī kéśā háritau pravartáu kalmalír maṇíḥ | [19] áhaś ca rā́trī ca pariṣkandáu máno vipatháṃ mātaríśvā ca pávamānaś ca vipathavāháu vā́taḥ sā́rathī reṣmā́ pratodáḥ kīrtíś ca yáśaś ca puraḥsaráu | áinaṃ kīrtír gachaty ā́ yáśo gachati yá eváṃ véda ||3|| [20]
स्वर रोमन पाठ में हैं; देवनागरी पाठ बिना स्वर के है।The svaras are in the Roman text; the Devanagari is unaccented.
हिन्दी भावार्थHindi meaningAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium
संदर्भ:Context: ब्राह्मण भाग: यह अनुष्ठान की व्याख्या है (क्यों, क्या फल, किस शब्द का क्या अर्थ), बोला जाने वाला मन्त्र नहीं।
वह उठा और पश्चिम दिशा की ओर चल पड़ा; वैरूप और वैराज साम, जल और राजा वरुण उसके पीछे चले। जो ऐसे जानने वाले व्रात्य की निन्दा करता है, वह इन सबका अपराधी होता है; जो यह जानता है, वह इनका प्रिय धाम बनता है। पश्चिम दिशा में इरा उसकी गणिका है, हास्य उसका मागध, विज्ञान वस्त्र, दिन पगड़ी, रात्रि केश, दो पीले उसके कुण्डल, चमक मणि; दिन और रात्रि उसके अनुचर, मन रथ, मातरिश्वा और पवमान वाहन, वात सारथि, आँधी चाबुक, कीर्ति और यश अग्रगामी। जो यह जानता है, उसके पास कीर्ति और यश आते हैं।
टिप्पणी:Note: 'इरा' का अर्थ पोषक पेय या अन्न-रस (refreshment) है; इसे व्यक्ति रूप में लिया गया है। अन्य अस्पष्ट शब्द 15.2.1 जैसे ही हैं।
आधुनिक अंग्रेज़ीEnglishAI द्वारा तैयारAI-generated · विश्वास: मध्यमconfidence: medium
संदर्भ:Context: Brāhmaṇa passage: this explains the rite (why, to what end, what a word means); it is not a formula spoken in it.
He rose and moved out toward the western quarter; the Vairupa and Vairaja chants, the waters and King Varuna followed him. Whoever reviles a Vratya who knows this offends against them all, and whoever knows this becomes their beloved home. In the west Ira is his courtesan, laughter his bard, understanding his garment, day his turban, night his hair, the two yellow ones his round ornaments, sparkle his jewel; day and night are his outrunners, mind his cart, Matarishvan and Pavamana its draught animals, wind the driver, the whirlwind the goad, fame and glory his heralds. Fame and glory come to whoever knows this.
टिप्पणी:Note: 'Irā' means refreshment, nourishing drink, and is personified here. The other obscure terms are as in 15.2.1.
स्रोत:Source: शौनक शाखाShaunaka recension — GRETIL (avs_acu). GRETIL — CC BY-NC-SA 4.0. भावार्थ AI से बना है और समीक्षा बाकी है।The meaning is AI-generated and awaits review. सुधार सुझाएँSuggest a correction